RDF w 2026 roku – co naprawdę zmieniło się na rynku paliw alternatywnych?

RDF w 2026 roku – co naprawdę zmieniło się na rynku paliw alternatywnych?

Jeszcze kilka lat temu o RDF można było rozmawiać przede wszystkim jako o odpadzie, który trzeba było zagospodarować.

I nie było to wcale takie łatwe.

Dzisiaj takie spojrzenie jest już zdecydowanie zbyt proste. No i na szczęście mocno przestarzałe. Bo świat się zmienił i dziś gospodarowanie odpadami w szeroko rozumianym sensie nie wygląda już tak jak jeszcze kilkanaście lat temu.

RDF, czyli paliwo wytwarzane z odpowiednio przygotowanych odpadów, stał się ważnym elementem rynku paliw alternatywnych wykorzystywanych między innymi przez przemysł cementowy. Wraz z tym zmieniają się również wymagania wobec jego producentów, odbiorców, przewoźników i całego łańcucha dostaw.

Rok 2026 jest pod tym względem szczególnie interesujący.

Nie dlatego, że 1 stycznia wydarzyła się jedna rewolucyjna zmiana, która nagle wywróciła rynek RDF do góry nogami.

Zmiana jest znacznie bardziej subtelna.

I właśnie dlatego może mieć większe znaczenie.

Coraz większą rolę odgrywają parametry paliwa, jego pochodzenie, udział frakcji biogenicznej, sposób produkcji, możliwość udokumentowania poszczególnych etapów łańcucha dostaw oraz — tam, gdzie mają zastosowanie przepisy dotyczące paliw z biomasy — emisje gazów cieplarnianych.

A w tym łańcuchu jest również transport.

Czyli coś, czym na co dzień zajmuje się STAGA.

RDF przestał być tylko problemem do rozwiązania

Polski przemysł cementowy od wielu lat wykorzystuje paliwa alternatywne jako zamiennik części paliw kopalnych.

Skala tego zjawiska jest naprawdę duża.

Według Stowarzyszenia Producentów Cementu już w 2021 roku paliwa alternatywne odpowiadały za około 75 proc. ciepła technologicznego wykorzystywanego w polskim przemyśle cementowym, a według szacunków branży udział ten wzrósł później do około 80 proc.

To bardzo dużo mówi o tym, jak zmieniła się rola paliw alternatywnych.

Nie są już dodatkiem do procesu technologicznego.

Dla cementowni stały się jednym z istotnych elementów bilansu energetycznego.

A skoro paliwo alternatywne jest częścią procesu produkcyjnego, rośnie znaczenie jego jakości, stabilności parametrów i przewidywalności dostaw.

Bo nie istnieje jeden uniwersalny RDF.

Poszczególni odbiorcy mogą określać wymagania dotyczące wartości opałowej, zawartości chloru, wilgotności, popiołu czy innych parametrów paliwa. W praktyce oznacza to, że paliwo musi odpowiadać wymaganiom konkretnej instalacji i konkretnego procesu technologicznego.

To z kolei przekłada się również na logistykę.

Jeżeli odbiorca oczekuje określonego paliwa w określonym czasie, transport przestaje być zwykłym przewozem ładunku.

Staje się elementem procesu produkcyjnego.

2026 rok i coraz większe znaczenie śladu węglowego

W tym miejscu trzeba jednak zrobić jedno ważne zastrzeżenie.

RDF nie jest automatycznie biopaliwem ani paliwem z biomasy w rozumieniu RED III (RED III - to skrót od Renewable Energy Directive III, czyli trzeciej unijnej dyrektywy w sprawie promowania energii ze źródeł odnawialnych).

To bardzo istotne, ponieważ paliwa alternatywne mogą zawierać zarówno frakcję pochodzenia kopalnego, jak i frakcję biogeniczną. Przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji GHG dla paliw z biomasy mają zastosowanie wtedy, gdy spełnione są warunki określone w odpowiednich przepisach.

I właśnie tutaj 2026 rok przynosi ważny etap zmian.

Dyrektywa RED III zmieniła wymagania dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dla energii produkowanej z paliw z biomasy. Dla określonych instalacji obowiązują od 2026 roku wyższe wymagania, sięgające 80 proc. oszczędności emisji GHG, przy czym dokładny próg zależy od rodzaju instalacji, jej mocy oraz daty rozpoczęcia eksploatacji.

Nie oznacza to więc, że od 1 stycznia 2026 roku każdy RDF musi mieć 80-procentową redukcję emisji GHG.

Takie stwierdzenie byłoby po prostu zbyt daleko idącym uproszczeniem.

Znaczenie ma natomiast coś innego.

Jeżeli dana część paliwa lub proces wykorzystania paliwa podlega wymaganiom RED, coraz większego znaczenia nabiera możliwość wiarygodnego wykazania, skąd pochodzi surowiec i jakie emisje powstały w całym łańcuchu.

A ten łańcuch nie kończy się na bramie zakładu produkującego paliwo.

Transport też jest częścią układanki

Wyobraźmy sobie dwóch producentów oferujących paliwo o bardzo podobnych parametrach.

Podobna wartość opałowa.

Podobna jakość.

Podobny wolumen.

Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda tak samo.

Różnica pojawia się wtedy, kiedy zaczynamy patrzeć na drogę, którą paliwo musi pokonać.

Jeden zakład znajduje się stosunkowo blisko cementowni.

Drugi musi dostarczać paliwo z dużo większej odległości.

Do tego dochodzą trasy samochodów, liczba kursów, zużycie paliwa, wykorzystanie floty czy możliwość ograniczenia pustych przebiegów.

W określonych systemach rozliczania emisji GHG takie informacje mogą mieć znaczenie.

I nie jest to już czysta teoria.

W aktualnym postępowaniu zakupowym jednej z firm, dotyczącym paliw alternatywnych wymagane są dane pozwalające wyliczyć emisje związane zarówno z produkcją paliwa, jak i jego transportem do cementowni. Dokument wymaga informacji o liczbie dostaw, pokonanych kilometrach i zużyciu paliwa przez pojazdy. Uwzględniany jest również transport od miejsc pochodzenia odpadów do zakładu produkującego paliwo.

I to jest bardzo dobry przykład kierunku, w którym zmierza rynek.

Nie wystarczy już wiedzieć, co znajduje się w naczepie. Coraz ważniejsze może być również to, skąd ten materiał przyjechał i jak wyglądała jego droga do odbiorcy.

2026 rok zmienia również zasady przemieszczania odpadów

Drugim ważnym elementem tegorocznych zmian jest unijne rozporządzenie 2024/1157 w sprawie przemieszczania odpadów.

Od 21 maja 2026 roku rozporządzenie to stosuje się jako nowe ramy prawne dla transgranicznego przemieszczania odpadów, zastępując wcześniejsze regulacje.

To ważna zmiana dla całego europejskiego rynku gospodarki odpadami.

W przypadku RDF trzeba jednak zachować ostrożność z prostym stwierdzeniem, że nowe przepisy „zakazują eksportu RDF”.

Takie ujęcie byłoby zbyt szerokie.

Regulacja wprowadza konkretne zasady dotyczące przemieszczania różnych rodzajów odpadów, a szczególne znaczenie ma zakaz eksportu z UE zmieszanych odpadów komunalnych przeznaczonych do odzysku w państwach trzecich.

Co ważne, w 2026 roku przepisy te są już przedmiotem kolejnych zmian i doprecyzowań. W lipcu przyjęto rozporządzenie 2026/1703 zmieniające regulację 2024/1157 w związku z możliwością przemieszczania zmieszanych odpadów komunalnych z obszarów przygranicznych do określonych instalacji w Szwajcarii.

To kolejny dowód na to, że rynek odpadów i paliw alternatywnych będzie wymagał coraz większej uwagi również po stronie logistyki.

RDF będzie potrzebował coraz lepszej logistyki

Wszystkie te zmiany prowadzą do jednego wniosku.

Rynek paliw alternatywnych staje się coraz bardziej profesjonalny.

RDF ma określone parametry.

Ma konkretnych odbiorców.

Ma określone wymagania jakościowe.

Coraz większego znaczenia nabiera dokumentowanie jego pochodzenia i parametrów, a w określonych przypadkach również wyliczanie emisji w całym łańcuchu dostaw.

To oznacza, że transport nie może być traktowany jako coś, co zaczyna się dopiero wtedy, kiedy paliwo opuszcza zakład produkcyjny.

Jeżeli chcemy dokładnie ocenić cały proces, trzeba spojrzeć szerzej.

Skąd pochodzi surowiec?

Gdzie został przetworzony?

Jak daleko musi zostać przewieziony?

Ile kursów trzeba wykonać?

Jak wykorzystujemy flotę?

Czy można ograniczyć puste przebiegi?

I wreszcie — jaki wpływ ma logistyka na cały bilans ekonomiczny i środowiskowy dostawy?

Zmienia się po prostu sposób patrzenia na paliwa alternatywne

RDF coraz trudniej traktować wyłącznie jako produkt, który trzeba sprzedać i przewieźć.

Staje się częścią znacznie większego systemu.

Systemu gospodarki odpadami.

Systemu energetycznego.

Przemysłu cementowego.

I wreszcie — systemu logistycznego.

A im bardziej profesjonalny staje się ten rynek, tym większego znaczenia nabiera przewidywalność.

Nie tylko dostawy.

Całego procesu.

W STAGA właśnie na takim spojrzeniu opieramy nasze podejście do transportu RDF. Specjalistyczna flota, doświadczenie w obsłudze sektora odpadowego, energetycznego i cementowego oraz organizacja transportu pozwalają traktować logistykę nie jako ostatnie ogniwo całego procesu, ale jako jego integralną część.