Co naprawdę wpływa na cenę transportu? Nie tylko kilometry...

Co naprawdę wpływa na cenę transportu? Nie tylko kilometry!

„Ile kosztuje transport?”

To jedno z najprostszych pytań, jakie można zadać firmie transportowej.

I jednocześnie jedno z trudniejszych, jeśli oczekujemy odpowiedzi, która naprawdę coś mówi.

Bo jeżeli ktoś poda nam wyłącznie liczbę kilometrów, a następnie przemnoży ją przez stawkę, otrzymamy kalkulację, ale niekoniecznie rzeczywisty koszt realizacji przewozu.

W transporcie drogowym kilometr jest ważny. Bardzo ważny. Nie jest jednak jedyną zmienną.

Na cenę konkretnego zlecenia wpływają między innymi rodzaj ładunku, zastosowany zestaw, czas potrzebny na załadunek i rozładunek, charakter trasy, opłaty drogowe, organizacja pracy kierowcy, możliwość wykonania przewozu powrotnego, dostępność pojazdu oraz wymagania dotyczące samej realizacji. Jest tego naprawdę sporo:)

I właśnie dlatego profesjonalna wycena transportu zaczyna się nie od pytania „ile kilometrów?”, ale od znacznie szerszego spojrzenia na całe zlecenie.

Kilometry to dopiero początek

Załóżmy dwa przewozy na dystansie 400 kilometrów.

Na pierwszy rzut oka sytuacja jest prosta. Ta sama odległość, więc koszt powinien być podobny lub nawet taki sam.

Jednak wcale tak być nie musi.

Jeden ładunek może zostać załadowany bezpośrednio po podstawieniu pojazdu i równie szybko rozładowany u odbiorcy. Drugi może wymagać oczekiwania na załadunek, odpowiedniego przygotowania pojazdu, określonego typu naczepy, dodatkowej dokumentacji albo dostosowania godziny dostawy do pracy instalacji.

W pierwszym przypadku pojazd może szybko ruszyć w kolejne zlecenie.

W drugim przez część dnia pozostaje związany z jednym transportem.

A samochód ciężarowy, który stoi, nadal generuje koszty.

To jedna z podstawowych rzeczy, które warto uwzględniać przy analizie ceny transportu.

Nie każdy ładunek wymaga takiego samego transportu

Drugim elementem tej układanki jest sam ładunek.

Jego masa ma znaczenie, ale w wielu rodzajach transportu równie istotna jest objętość, sposób załadunku, właściwości materiału czy wymagania dotyczące rozładunku.

W przypadku transportu odpadów i paliw alternatywnych dobór odpowiedniego zestawu jest szczególnie istotny. Innych warunków może wymagać transport materiału objętościowego, innych ładunku, który musi być przewożony w określony sposób, a jeszcze innych przewóz kontenera czy prasokontenera.

Dlatego pytanie:

„Ile kosztuje transport jednej tony?”

nie zawsze pozwala stworzyć prawidłową kalkulację.

Znaczenie ma również to, ile miejsca zajmuje ładunek, jak wygląda jego załadunek i rozładunek oraz jaki środek transportu można wykorzystać.

Właściwy pojazd i naczepa mogą mieć bezpośredni wpływ na efektywność całego przewozu.

Naczepa nie jest tylko dodatkiem do ciągnika

W transporcie specjalistycznym bardzo łatwo pominąć jeden element: wyposażenie zestawu.

Tymczasem rodzaj naczepy może decydować nie tylko o tym, co można przewieźć, ale również jak sprawnie można wykonać cały proces. A to jest w przypadku transportu niezmiernie ważne.

Przykładem może być technologia walking floor, czyli naczepa z ruchomą podłogą. W przypadku określonych materiałów objętościowych i sypkich pozwala ona na rozładunek bez klasycznego przechylania całej naczepy.

To ma znaczenie tam, gdzie warunki infrastrukturalne albo charakter miejsca rozładunku ograniczają możliwość wykorzystania wywrotki.

Podobnie jest z innymi rozwiązaniami technicznymi.

Jeżeli do realizacji konkretnego zlecenia potrzebny jest określony typ naczepy, nie można porównywać jego ceny wyłącznie z kosztem przewozu wykonanym standardowym zestawem.

Sprzęt jest częścią usługi. A specjalistyczny sprzęt, jeśli chodzi o cenę jego zakupu, a więc o koszt jaki stanowi dla firmy transportowej, to już zupełnie inna historia... jak się domyślacie, dużo droższa historia:).

Czas załadunku i rozładunku również ma swoją cenę

To jeden z elementów, które w kalkulacjach „na kilometr” łatwo przeoczyć.

Dwa pojazdy mogą pokonać tę samą trasę, ale jeden wykona cały cykl transportowy w znacznie krótszym czasie.

Dlaczego?

Bo załadunek trwa krócej.

Bo rozładunek odbywa się bez kolejki.

Bo kierowca nie musi czekać na przygotowanie dokumentacji.

Bo miejsce dostawy jest przygotowane na przyjęcie pojazdu.

W drugim przypadku pojazd może przez wiele godzin pozostawać poza normalnym obiegiem operacyjnym.

Z punktu widzenia klienta jest to czas oczekiwania.

Z punktu widzenia firmy transportowej - czas, w którym konkretny zestaw i kierowca pozostają zaangażowani w dane zlecenie. A jak to się mówi, auto które stoi nie zarabia. Może to duże uproszczenie, ale zasadne w sytuacji gdy transport zajmuje więcej czasu niż zostało przewidziane. To czysta strata i często nic z tym nie możemy zrobić.

Co istotne, załadunek i rozładunek są również elementami czasu pracy kierowcy. Polskie przepisy zaliczają do czasu pracy: załadowywanie i rozładowywanie, nadzór nad tymi czynnościami, czynności spedycyjne oraz niezbędne formalności. Uwzględniany jest również określony rodzaj oczekiwania na załadunek lub rozładunek.

To pokazuje, dlaczego czas jest w transporcie równie realnym kosztem jak paliwo.

Trasa to nie tylko liczba kilometrów...

400 kilometrów nie zawsze oznacza taki sam koszt przejazdu.

Znaczenie ma przebieg trasy, rodzaj dróg, udział dróg płatnych, ograniczenia tonażowe, organizacja przejazdu oraz czas potrzebny na pokonanie danego odcinka.

W Polsce dla pojazdów ciężkich na objętych systemem odcinkach dróg, obowiązują opłaty elektroniczne. Ich wysokość zależy między innymi od klasy drogi, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów oraz klasy emisji spalin.

To kolejny powód, dla którego sama liczba kilometrów nie wystarcza do stworzenia dokładnej kalkulacji.

Liczy się jakie kilometry, a nie tylko ile ich jest.

W transporcie międzynarodowym dochodzą oczywiście również systemy opłat drogowych obowiązujące w poszczególnych państwach.

Najdroższy może być kilometr, którego samochód nie przejechał

Jeden z najważniejszych elementów ekonomiki transportu jest jednocześnie jednym z najprostszych: pusty przebieg.

Jeżeli pojazd jedzie z ładunkiem do odbiorcy, a następnie wraca bez kolejnego zlecenia, część kosztów całej operacji musi zostać pokryta przez transport wykonany w jedną stronę.

Dlatego tak istotna jest możliwość organizowania przewozów w taki sposób, aby ograniczać nieproduktywne przejazdy.

Nie zawsze jest to możliwe.

Specyfika ładunku, lokalizacja nadawcy i odbiorcy, harmonogram dostaw czy wymagana dostępność pojazdu mogą sprawić, że znalezienie ładunku powrotnego będzie trudne albo niemożliwe.

W przypadku transportu odpadów czy RDF, ma to szczególne znaczenie ze względu na lokalizację instalacji, producentów paliw alternatywnych i odbiorców oraz określone harmonogramy dostaw.

Dlatego dobra organizacja transportu może wpływać na ekonomikę przewozu równie mocno, jak sama stawka za kilometr.

Kierowca kosztuje również wtedy, gdy ciężarówka stoi

Transport to nie tylko pojazd.

To również człowiek, który ten pojazd prowadzi, obsługuje określone czynności i realizuje przewóz zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi czasu pracy.

Nie można więc planować transportu wyłącznie według dystansu.

Trzeba uwzględnić czas potrzebny na wykonanie całego zadania.

Dodatkowo kierowców obowiązują określone limity czasu prowadzenia pojazdu, przerwy oraz okresy odpoczynku. Przepisy unijne ograniczają między innymi dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu.

W praktyce oznacza to, że nawet bardzo dobrze zaplanowana trasa musi mieścić się w ramach prawnych dotyczących organizacji pracy kierowcy.

To ma bezpośrednie znaczenie dla planowania pojazdów, terminów dostaw i wykorzystania floty.

Paliwo to ważny koszt, ale nie jedyny

Cena paliwa jest jednym z najbardziej widocznych elementów kosztów transportu. Szczególnie ostatnio...

Nie jest jednak jedynym.

Pojazd generuje również koszty związane z finansowaniem lub amortyzacją, ubezpieczeniem, serwisem, ogumieniem, przeglądami, naprawami oraz utrzymaniem całej infrastruktury niezbędnej do jego eksploatacji.

Do tego dochodzi zaplecze organizacyjne: dyspozytorzy, planowanie tras, administracja, systemy monitorowania czy obsługa dokumentacji.

W przypadku wyspecjalizowanych przewozów, dochodzą jeszcze koszty związane z utrzymaniem odpowiedniego wyposażenia i specjalistycznej floty.

Dlatego stawka transportowa nie może być utożsamiana ze „spalaniem ciężarówki razy cena paliwa”.

To tylko jeden z elementów większego rachunku.

Cena zależy również od dostępności pojazdu

Jest jeszcze jeden czynnik, o którym przy prostym porównywaniu ofert często się zapomina.

Dostępność.

Jeżeli klient potrzebuje pojazdu konkretnego dnia, o określonej godzinie, z konkretnym typem naczepy i możliwością realizacji przewozu zgodnie z wymaganym harmonogramem, przedmiotem zakupu nie jest już wyłącznie przejazd z punktu A do punktu B.

Kupowana jest również dostępność określonego zasobu w określonym czasie.

To szczególnie istotne w transporcie specjalistycznym.

Nie zawsze można zastąpić jeden pojazd dowolnym innym. Nie każda naczepa będzie odpowiednia dla każdego ładunku. Nie każda lokalizacja pozwala na wykorzystanie tego samego rozwiązania technicznego.

Dlatego cena może uwzględniać również poziom wymaganej elastyczności i gotowości operacyjnej.

Terminowość też ma wartość

Jeżeli transport jest częścią większego procesu produkcyjnego lub logistycznego, termin dostawy przestaje być jedynie kwestią organizacyjną.

Może mieć znaczenie dla całego łańcucha.

W przypadku transportu RDF przykładowo, dostawa jest elementem przepływu materiału pomiędzy producentem paliwa alternatywnego a jego odbiorcą. Opóźnienie może więc oznaczać konieczność zmiany harmonogramu kolejnych operacji.

Podobnie wygląda to w innych sektorach.

Jeżeli pojazd ma dostarczyć ładunek w konkretnym oknie czasowym, przewoźnik musi odpowiednio zaplanować trasę, kierowcę i dostępność pojazdu.

Cena transportu obejmuje więc nie tylko fizyczne przemieszczenie ładunku, ale również zdolność do wykonania tego zadania zgodnie z ustalonymi warunkami.

W transporcie odpadów dochodzi jeszcze kwestia zgodności z wymaganiami

Transport odpadów różni się od wielu innych przewozów również tym, że jest elementem regulowanego procesu gospodarowania odpadami.

Znaczenie ma właściwa dokumentacja, ewidencja oraz spełnienie wymagań dotyczących transportującego i konkretnego rodzaju przewozu.

W przypadku transportów transgranicznych dochodzą dodatkowe wymagania wynikające z przepisów dotyczących przemieszczania odpadów.

To kolejny powód, dla którego cena profesjonalnej usługi transportowej nie powinna być porównywana wyłącznie na podstawie liczby kilometrów.

Klient kupuje bowiem nie tylko przejazd.

Kupuje również prawidłową organizację przewozu.

Dobra wycena zaczyna się od dobrego zapytania

Im więcej informacji znajduje się w zapytaniu transportowym, tym łatwiej przygotować ofertę, która będzie odpowiadała rzeczywistym warunkom realizacji.

Dla przewoźnika istotne są przede wszystkim: miejsce i termin załadunku, miejsce i termin rozładunku, rodzaj oraz charakterystyka ładunku, masa i objętość, wymagany typ pojazdu lub naczepy, wymagania dotyczące załadunku i rozładunku, oczekiwane okno czasowe, informacje o ewentualnych ograniczeniach na trasie, wymagania dotyczące dokumentacji i obsługi przewozu.

W przypadku transportu odpadów, dochodzą informacje niezbędne do prawidłowego przygotowania i realizacji przewozu zgodnie z wymaganiami obowiązującymi dla danego strumienia odpadów.

Dzięki temu oferta nie jest tylko orientacyjną ceną za kilometr.

Staje się kalkulacją konkretnej operacji.

Cena transportu a całkowity koszt logistyki

To chyba najważniejsza różnica.

Cena transportu jest tym, ile klient płaci za wykonaną usługę.

Koszt logistyki może być znacznie szerszym pojęciem.

Jeżeli wybór tańszego przewoźnika powoduje dłuższe oczekiwanie, większą liczbę pustych przebiegów, problemy z terminowością, konieczność organizowania transportu zastępczego albo większe zaangażowanie po stronie klienta, sama niższa cena przewozu nie musi oznaczać niższego kosztu całego procesu.

Dlatego w profesjonalnej logistyce warto patrzeć szerzej niż na jedną pozycję na fakturze.

Liczy się całkowity koszt realizacji zadania.

A czasami również koszt ryzyka.

Transport dobrze policzony to transport przewidywalny

Nie ma jednej uniwersalnej stawki, która pozwala uczciwie wycenić każdy transport.

Ten sam dystans może oznaczać zupełnie różne operacje.

Inny pojazd.

Inny ładunek.

Inny czas realizacji.

Inne wymagania.

Inne opłaty.

Inną możliwość wykorzystania pojazdu po zakończeniu zlecenia.

Dlatego profesjonalna wycena nie zaczyna się od kalkulatora kilometrów.

Zaczyna się od zrozumienia całego procesu.

W STAGA transport traktujemy właśnie w ten sposób - jako usługę, w której liczy się nie tylko samo przemieszczenie ładunku, ale również dobór odpowiedniego sprzętu, organizacja pracy, terminowość, bezpieczeństwo i możliwość sprawnej reakcji na sytuacje operacyjne.

Bo ostatecznie pytanie „ile kosztuje transport?” ma sens dopiero wtedy, kiedy wiemy, co dokładnie ma zostać wykonane.

A im bardziej wymagający przewóz, tym mniej sensu ma patrzenie wyłącznie na liczbę kilometrów...